Một số xét nghiệm miễn dịch phổ biến hiện nay

1. Máy xét nghiệm miễn dịch là gì?

Máy xét nghiệm miễn dịch là thiết bị y tế được dùng để phát hiện và đo lường các chất trong cơ thể thông qua phản ứng miễn dịch – kháng nguyên và kháng thể. Thiết bị này cho phép chẩn đoán nhanh chóng và chính xác các bệnh lý như rối loạn nội tiết, bệnh truyền nhiễm,  viêm gan,  tim mạch, cũng như tầm soát các bệnh ung thư, HIV… 

Xét nghiệm đánh giá tình trạng miễn dịch của cơ thể (Ảnh: sưu tầm)

Nhờ sử dụng các công nghệ như hóa phát quang, huỳnh quang hoặc enzyme, máy miễn dịch có thể phát hiện ra các dấu ấn sinh học ở nồng độ cực thấp mà các phương pháp thông thường không làm được. Tóm lại, đây là thiết bị không thể thiếu trong các bệnh viện, phòng khám, đặc biệt ở khoa huyết học – sinh hóa – miễn dịch. 

2. Các loại xét nghiệm miễn dịch

Các xét nghiệm miễn dịch phổ biến hiện nay được sử dụng bao gồm:

2.1. Tầm soát ung thư tiêu hóa

Phương pháp tầm soát ung thư đường tiêu hóa giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó  đưa ra các biện pháp điều trị kịp thời, tăng cơ hội chữa khỏi và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

Các xét nghiệm miễn dịch giúp phát hiện sắc tố hemoglobin, một chỉ dấu của sự hiện diện máu trong phân. Máu trong phân có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân từ bệnh trĩ, polyp, cho đến nguy cơ ung thư ruột. Những đối tượng cần tầm soát sớm ung thư đường tiêu hóa bao gồm:

  • Người có tiền sử gia đình bị mắc các bệnh như: Ung thư thực quản, ung thư đại tràng, ung thư dạ dày…
  • Người bị polyp, viêm loét đại tràng, viêm loét dạ dày, có vi khuẩn HP,…
  • Người thường xuyên uống rượu bia, hút thuốc lá, ăn đồ cay nóng, ăn uống không lành mạnh…

2.2. Xét nghiệm dị ứng

Hệ miễn dịch phản ứng mạnh mẽ quá mức trước các tác nhân từ môi trường, gây ra tình trạng dị ứng với biểu hiện như nước mũi chảy, hắt hơi, nước mắt rơi,…

Để tìm ra các phương pháp xét nghiệm dị ứng như xét nghiệm máu, xét nghiệm qua thức ăn và xét nghiệm da… Bác sĩ sẽ dựa vào các con đường gây dị ứng bao gồm đường hô hấp (khói bụi, phấn hoa…), đường tiêu hóa (đậu phộng, hải sản, đậu nành,…) và qua tiếp xúc trực tiếp (ngứa ngáy, phát ban,…).

2.3. Thử thai

Que thử thai là dụng cụ rất hữu ích giúp chị em xác định chính xác liệu bản thân có thai hay không. Thiết bị này giúp phát hiện hormone thai kỳ HCG có trong nước tiểu. Nếu trên que xuất hiện hai vạch, điều đó có nghĩa là đã mang thai. Ngược lại, nếu chỉ có một vạch thì tức là chưa có thai.

Nguyên lý hoạt động của que thử thai là các kháng thể trong que sẽ phản ứng và kết dính với bêta HCG (hormone thai kỳ) có trong nước tiểu của phụ nữ đang mang thai. Khi kháng thể gắn kết ở vạch đầu tiên, màu sẽ thay đổi lần đầu. Còn ở vạch thứ hai, các kháng thể còn lại không gắn được với bêta HCG, màu sẽ thay đổi lần thứ hai. Chính vì vậy, khi có thai, chị em sẽ thấy hai vạch. Nếu không có thai, tức là không có bêta HCG trong nước tiểu, phản ứng kết hợp giữa kháng nguyên bêta HCG và kháng thể trong que thử sẽ không xảy ra chỉ có sự thay đổi màu sắc một lần, do đó que thử chỉ xuất hiện một vạch.

2.4. Nhận diện tác nhân gây nhiễm khuẩn

Để phát hiện các tác nhân vi rút như HPV, HIV, viêm gan C, và Streptococcus (gây viêm amidan), các xét nghiệm miễn dịch sẽ được sử dụng. Việc nhận diện đúng loại vi trùng gây bệnh có vai trò then chốt giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

Phụ nữ mang thai cũng sẽ được chỉ định làm xét nghiệm để xác định có bị nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma Gondii hay không trong một số trường hợp.

2.5. Xét nghiệm chẩn đoán nhồi máu cơ tim và huyết khối 

Các xét nghiệm miễn dịch được thực hiện để phát hiện sự gia tăng của các protein đặc hiệu trong cơ thể khi người bệnh bị nhồi máu cơ tim hoặc huyết khối.

2.6. Xét nghiệm nước tiểu

Đường, protein, máu hoặc tế bào viêm trong nước tiểu có thể là dấu hiệu của các bệnh như tiểu đường, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc tổn thương thận. Trong đó, những chỉ số này sẽ được xác định thông qua xét nghiệm miễn dịch.

2.7. Thử nhanh các loại thuốc kích thích

Các xét nghiệm miễn dịch giúp phát hiện xem một người có đang sử dụng những chất kích thích như morphin, cocain, doping, thuốc lắc, ma túy tổng hợp hay cần sa ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh trung ương hay không.

Xét nghiệm này không chỉ được áp dụng cho các loại xét nghiệm đã đề cập mà còn được sử dụng để phát hiện các chất độc, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm…được khuyến cáo tùy theo từng trường hợp cụ thể. 

3. Máy xét nghiệm miễn dịch iSTAR-500

Máy xét nghiệm miễn dịch iStar-500 là máy xét nghiệm đơn test tự động, sử dụng công nghệ hóa phát quang (CLIA).

Máy xét nghiệm miễn dịch iStar-500 (Ảnh: Trí Đức)

Với thiết kế nhỏ gọn, dễ dàng di chuyển. Máy đặt hiệu suất cao lên tới 36 test/giờ, cho ra kết quả đầ tiên trong 11 phút.

Kết quả chính xác bằng phát quang bằng Acridium easter, độ nhạy < 10-18 kết hợp với hệ thống rửa chống nhiễm chéo, trộn không tiếp xúc. Cho ra kết quả nhanh, chính xác và không mất nhiều thời gian.

Hỏi & Đáp